Koncepcja starochińska mówi, że igły regulują przepływ energii „Qi” w kanałach energetycznych, czyli meridianach. Współcześnie udowodniono, że igła wywołuje wydzielanie się szeregu hormonów. Wydzielają się one w tkankach wokół igły, a także w gruczołach dokrewnych. Są punkty hormonalne działające np. na wydzielanie kory nadnerczy czy przysadki mózgowej. Obecnie uzasadnia się ten efekt endorfinami – hormonami mózgowymi, ale też igła działa na luk odruchowy, a także powoduje wydzielanie się wielu innych hormonów.
Sam zabieg akupunktury nie jest bolesny. Ból jest niewielki, jak ukłucie komara. Po badaniu i ocenie chorego ustala się recepturę punktów. Punkty akupunkturowe posiadają inną budowę niż cała skóra. W punkcie akupunkturowym jest zbiór receptorów. Charakteryzują się one mniejszym oporem elektrycznym. Igły wkłuwa się na głębokość od kilku milimetrów na twarzy i głowie do kilkudziesięciu – na brzuchu i plecach. Czas wkłucia – od kilku do kilkudziesięciu minut.
Zwykle wykonuje się serię zabiegów, robi się przerwę i znów powtarza się. Daje to najlepszy efekt leczniczy. Drugą serię nazywa się utrwalającą. Jeżeli po trzech seriach zabiegów nie ma wyleczenia lub poprawy, wtedy można powiedzieć, że na danego człowieka akupunktura nie działa, co jednak zdarza się rzadko.
Przede wszystkim akupunktura leczy bóle różnego typu. Szczególnie pomocna jest w neuralgiach, a także w porażeniach nerwu twarzowego. Dobrze leczy się akupunkturą również takie stany jak kaszel, duszność, gorączka oraz objawy takie jak biegunka i nudności.
W okulistyce igły stosuje się z powodzeniem przy początkach zaćmy, w laryngologii zaś – przy leczeniu zapalenia zatok, krtani, chrypie itp. Skutecznie leczy się akupunkturą różnego typu nerwice. Także położnictwo i ginekologia są wdzięcznymi specjalnościami do zastosowania akupunktury. Leczy się nią między innymi z dobrym skutkiem stany zapalne przydatków. Leczone igłami są również choroby przewodu pokarmowego, wszelkiego rodzaju nieżyty, choroba wrzodowa, dysfunkcja wątroby, pęcherzyka żółciowego, trzustki, zaparcia.
Akupunktura często daje najlepsze i najtrwalsze efekty, o czym mało kto wie i chorzy trafiają na leczenie dopiero po wielu miesiącach lub latach od chwili powstania choroby, a wtedy nie jest ono już tak skuteczne. Czas trwania choroby jest bardzo ważny. Im wcześniejsze podjęcie kuracji, tym możliwość wyleczenia jest większa. Dotyczy to również wszelkiej rehabilitacji po wylewach i urazach. Włączenie do leczenia igieł wraz z innymi metodami daje znacznie lepsze wyniki
Są choroby przewlekłe typu zanikowego, szczególnie u ludzi starych, gdzie akupunkturę wykonuje się przez wiele lat. Nie uzyskuje się tutaj wyleczenia, ale proces chorobowy ulega zahamowaniu. Można stwierdzić, że ludzie starsi, po osiemdziesiątym roku życia leczą się gorzej, niż ludzie w średnim wieku. Również choroby przewlekle, wieloletnie reagują słabiej na igły.
Nie należy łączyć akupunktury z jakimkolwiek szamaństwem czy szarlatanerią. Jest to metoda głęboko racjonalna i nieszkodliwa, oparta na wielowiekowej empirii i współczesnych badaniach, o której skuteczności przekonało się już wielu lekarzy i wielu pacjentów.
Zdzisław Bociąg lekarz specjalista