Zespół naukowców z Uniwersytetu Zielonogórskiego, we współpracy z badaczami z Uniwersytetu Oksfordzkiego, Uniwersytetu w Heidelbergu oraz Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, opracował nową metodę obiektywnej diagnostyki wczesnej psychozy u dzieci i młodzieży.
Badania wykazały, że połączenie analizy biomarkerów krwi, testów neuropsychometrycznych oraz algorytmów uczenia maszynowego pozwala z dużą dokładnością rozpoznać wczesne zaburzenia psychotyczne.
Dlaczego to ważne
Diagnostyka psychiatryczna u dzieci i nastolatków jest szczególnie trudna. Objawy psychozy często nakładają się na typowe problemy wieku dojrzewania, a dotychczasowa diagnoza opierała się głównie na:
- wywiadzie klinicznym,
- obserwacji zachowania pacjenta.
Brakowało obiektywnych narzędzi diagnostycznych, porównywalnych np. do EKG w kardiologii. Tymczasem w przypadku psychozy czas ma kluczowe znaczenie – im później rozpocznie się leczenie, tym gorsze mogą być rokowania.
Na czym polega nowe rozwiązanie
W ramach międzynarodowego programu badawczego KEPLER Study:
- przeanalizowano biomarkery białkowe we krwi,
- połączono je z testami mierzącymi funkcje wykonawcze mózgu,
- wykorzystano algorytmy uczenia maszynowego do rozpoznania choroby.
Badania przeprowadzono na:
- 45 pacjentach z wczesną psychozą,
- 34 zdrowych dzieciach (grupa kontrolna).
Algorytm, na podstawie danych biologicznych i neuropsychologicznych, był w stanie prawidłowo rozróżnić osoby chore od zdrowych.
Co mierzą biomarkery
Analizowane biomarkery dotyczą m.in. białek odpowiedzialnych za plastyczność synaptyczną, czyli zdolność mózgu do tworzenia i odbudowy połączeń nerwowych. Zaburzenia w tym obszarze mogą prowadzić do:
- problemów z podejmowaniem decyzji,
- zaburzeń orientacji i interpretacji rzeczywistości,
- objawów psychotycznych.
Znaczenie kliniczne
Nowa metoda:
- zwiększa pewność diagnostyczną lekarzy,
- pozwala na wcześniejsze wykrycie choroby,
- zmniejsza ryzyko błędnej diagnozy,
- może poprawić skuteczność leczenia i rokowanie u młodych pacjentów.
Dla naukowców oznacza to również dostęp do wiarygodnych narzędzi oceny skuteczności terapii w badaniach klinicznych.
Publikacja naukowa
Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Nature Scientific Reports w artykule:
“Machine learning helps predict early onset psychosis with serum protein biomarkers, neuropsychometry, and clinicodemographic data”.
Redakcja Infomedic
Źródło: https://lubuskie.pl/ ( 6 lutego 2026 r.)
Fot.: https://lubuskie.pl/
